Чеченская литература

Чтение

Урокан  ц1е:  Вайн ц1а. Ц1ахь.

1алашонаш

Предметни: ц1ахь  лело дезарг довзийтар, шеен ц1ахь  йолу  бакъонаш , декхарш довзийтар; ц1ера ара ваьлча ша лело дезарг  хаийтар.

Метопредметни:

·        Регулитивни:урокан  1алашо , уроехь  дуьйцун дерг,  билгал даккха хаар кхиор; урокан 1алашо  йовза , схьаала   хаар кхиор;

·        Познавательни:ц1ахь арахь лелош г1иллакхаш хилар хаар

·        Коммуникативни: шеен  накъостех эвала хаар кхиор, цаьрца къамеле вала лаар кхиор,  шеен накъосташка ладог1а  1амор, шена хетарг   тетоха  хаар кхиор;

Личностни:школа , дешар девзаш, ц1ахь , арахь лело дезарг хууш дешархо кхиор.

Урок д1аяхьар.

1.маршалла хаттар.

2.Мативационни дакъа.

Байт «Дешархо Нура»

3.1алашо йовзийтар.

-Бераш , схьаеллал книгаш.Х1ун го  шуна 1-чу суьрта т1ехь?2-чу?

-Хьанна хаьа шуна , стенах лаьцна дуьйцур дув ай  урокехь?

-суьрта т1ехь гуш  ду арахь ловзуш бераш, доьзал.Вай дуьйцур  ду ц1ахь  дерг,  ц1ера  арахь лелош дерг.

-Нисса боху.тахана  вай  1амор ду шеен чохь  муха лела веза, чуьра ара ваьлча  муха лела веза.

4.керла тема хьехар.

А) Суьртах лаьцна къамел дар.

Сурт « Вайн ц1а»

-Муилш го шуна суьрта  т1ехь? ( бераш)

-Уьш х1ун деш  бу? (ловзуш)

--Стенах  ловзуш в уши к1ант? ( Буьрканах)

-Хьовсал ц1енога. Муха  ду кораш? ( аьнгалин)

-Буьрка кхетча  х1ун хир ду? (кор духур  ду)

-Нисса боху , буьрканах  билгалъяьккхинчу  меттехь ловза веза , шех зулам ца далийта.

-Кхин  мила ву  суьрта т1ехь? Цуьнгахь х1ун ю?

--Велосипед мичахь хахка еза?( уьт1ахь,  я  билгалъяьккхинчу меттехь)

- Машенаш  лелачу новкъахь хахка мегар дуй?Х1унда?

-Кхин мила  ю суьрта  т1ехь? Цуьнгахь х1ун ю?

-Мичахь ловза веза скакалканах? Машенаш лелачух ь ловза мегар дуй?

-Кхин х1ун ю суьрта  т1ехь?

- Ж1аьлена  х1ун зулам хила тарло буьрканах? Велосипедах?

-Кхин х1ун ю суьрта  т1ехь? (зезагаш, дитташ)

-Уьш кегдан мегар дуй?

-Бераш хьан эр  дара  аш  ц1ахь   уьт1ахь  дан мегарг?

-Вайн  ц1енойн  агалин кораш хуьлу, ц1еноша хьалха машенаш х1иттайо. Цундела  буьрканах  ловзуш   шена билгалъяьккхинчу меттехь ловза  веза .Велосипед  машенаш лелачу новкъахь ца хоьхкуш   шена кхераме йоцучу  меттехь хехка еза. Ловзучу хенахь  лерина ца хилча   лазо мега  ж1аьлеш , цицигаш, кегдала мега зезагаш.

-Нисса боху. Вай декхарила ду  вешан дог1маш лардан,  нахана  зулам ца далийта , гонахара  1алам лардан.

5.Сада1аран миноташ

6.Суьртах лаьцна къамел дар

Сурт «Ц1ахь»

-Муьлш  го шуна  суьрта т1ехь?

-Х1ара мила ву?(Дада)

-Х1ара мила ю? ( баба)

--Х1ара мила ву?(Да)

-Х1ара мила ю? ( нана)

Х1ара мила ву?(йиша)

-Х1ара мила ю? (ваша)

-Х1ун  де шву дада? ( х1ума юуш)

-баба?

-Нана? Йиша?

-Да? К1ант?

-церан доьзал муха бу? ( барт болуш)

-Шен доьзалх  лаьцна хьан дуьйцур дара?

-аша  муха д1ахьо  суьйре?

-Шуш  хенан бу деда, денана? Аша цара аьлларг дой? Лероам бой аша  церан?

-Хьан  дуьйцур  дара аша  шайн  доьзалехь  долчу г1иллакхех?

7. Рефлекси.

-Хьан  дуьйцур дара аша  арахь лело дезарг?

-Хьан дуьйцур  дара  аш    ц1ахь лело дезарг?