Урока тема: "Ц1ердешай таьрахь".

 Урока тема: Ц1ердешай таьрахь.

Урока 1алашо: ц1ердешашца ювзаенна лаьрхх1а оттаяь текст, улг, учебникаш, карточкаш,тоабашца  бергбола болх т1аболаш йола листаш

Урока  декхараш:дешархошта ц1ердешай таьрахьашца хувцадалар мишта хул гойтар; дукхален таьрахьарча ц1ердешай чаккхенаш  зе, царна нийса хаттар дала уж 1омабар; меттацара безам кхебар.

Урока  тайпа:  в1ашаг1ъийна

                                            УРОК   Д1АЯХЬАР

1.     Урока кийчо  яр.

2.     Ц1аг1ара болх  тахкар

Хьехархочун  хаттараши, т1адуллари, царна дала  тарлу  жопаши:

- Сенах  оал ц1ердош?

-Масалаш доаладе  мала? яхача хаттара жоп луча  ц1ердешай;   

Фу? яхача  хаттара  жоп луча  ц1ердешай.

-Малаг1а ц1ердешаш да доалара? Масалаш доаладе

-Малаг1а ц1ердешаш да юкъара? Масалаш доаладе

Тохк  ц1аг1а е енна упражнени  252 (2 дакъа)

Така а хьекха белгалдаха дезаш хинна ц1ердешаш: Бетховен,Брамс. Бах, Шуберт, Шопен, Прокофьев, Рахманинов, Равель, Дебюсси,Мендельсон, Скрябин, Гайди, Гендель.

3.Дошлорг

Зиг  оал:

а) к1ада ч1егилгах, б) з1амигача ц1алгах, в) чухь  дувхача  барзкъах.

3. Кердача темах кхетам балар

Улга  т1а хьахьокх  сурташ: цхьа зиза долаш, дукха зизаш долаш; цхьа к1аьнк волаш,дукха к1аьнкаш болаш.

Бераш, таханарча  урока малаг1а тема хургйолаш санна хет шоана? (ц1ердешай таьрахь)

Дукхаг1дола ц1ердешаш лелаш хул шин таьрахье: цхьоалени дукхалени.

Цхьоален таьрахье латт цхьа х1ама белгалдеш дола ц1ердешаш: хьехархо,лоамаро,беш,к1ориг.

Дукхален таьрахье-цхьаннел дукхаг1а х1амаш белгалду ц1ердешаш:хьехархой,лоамарой,бешамаш,к1оригаш.

Цхьадола ц1ердешаш дукхален таьрахье даьхача ,деррига дош хувцалуш хул: саг-нах,устаг1а-жа, во1-къонгаш.

Ц1ердешаш дерригаш а хилац шинна а таьрахье лелаш:

1.Цхьадола ц1ердешаш цхьоален таьрахье мара ца лелаш да: малх,ахка,эг1азал,шура.

-.Цхьоален таьрахье мара хилац доалара ц1ердешаш:Ахьмад,Мувса,Тирк,1арамхи.

2.Цхьадола ц1ердешаш дукхален таьрахье мара ца лелаш хул: чураш,й1овхараш,тувхараш.

4.Учебникацара болх

1.упр.254 (багах кхоачашъе)

Бер-бераш,саг-нах,во1-къонгаш,коч-кочамаш,книжка-книжкаш,борз-бертий(берзлой),га-гаьнаш,1аж-1ажаш,хи-хенаш,кор-кораш,лоам-лоамаш,юрт-юрташ,беш-бешамаш,уст-шерч,дош-дешаш,йо1-мехкарий,устаг1а-жа.

2.Упр.256 кхоачашъю

Т1адуллар- 1одеша. Укх к1алхарча дешаех хьалхаг1а т1ера хьаязде цхьоален а дукхален а таьрахье хила йиш йола ц1ердешаш,т1аккха цхьоален таьрахье мара ца лела ц1ердешаш,т1аккха дукхален таьрахье мара ца лелараш.

Морх,истол,г1анд,корсам,пела,зиза,дешархо,бургац,ракета,форд,завод,

машен,фабрика,хингал,лоам.

Эздел,космос,бурч,дохьаж,й1овхал,малх,г1елал,1овдалал.

Чураш,й1овхараш,духьараш.

5. Сало1а минот

          Кулгаш лаккха хьалъайде.Шортта 1одахийта.

          Дикка д1а-хьа дахийта.Чехка наькха хьалхашка хьада,т1оараш тоха.

          Деррига юха сих-сиха кхоачашде.

6. Тоабашца кхоачашбе беза болх.

Денож д1айха латар.Цу диношка хи исте лофзаж хулар тхо. Лучаш,з1ак хьокхаш,гаьнк1ал дийша дадаш д1а хьора оха ахка.Ма хоза дар мелача хичу лучаш!

-Г1алаташ тоаде;цхьа така хьакха къора мукъаза алапашта,ши така хьакха зовне мукъаза алапашта.

(Денош д1айха латтар. Цу деношка хи йисте ловзаш хулар тхо. Лувчаш,з1ак хьокхаш,гаьн к1ал дийша дадаш д1ахьора оаха ахка. Ма хоза дар мелача хи чу лувчаш!)

7.Кхоллама болх.

Суртанчо Даурбекова Ашата  диллача « Ловзар» яхача сурта т1ара хьалаха цхьоален а дукхален а таьрахье латта ц1ердешаш.

8.Рефлекси

 Бераш,таханарча урока фу дайзад шоана?(ц1ердешай таьрахьаш)

.Шун истолаш т1а дада бес-бесара зигаш.Урока вай 1омадаьр оаш деррига а дика кхетадаьдале,сийна бос бола зиг хьахьокха,,деррига а кхетадаьдеце 1ажаг1а бос бола зиг хьокха,цхьаккха х1ама кхетадаьдеце ц1е бос бола зиг хьокхаргда оаш.

9. Ц1аг1а бе болх балар. П.40 упр.258