Урока тема: "Ц1ердош. Ц1ердеша лоарх1ам".

Урока тема: Ц1ердош. Ц1ердеша  лоарх1ам.

Урока 1алашо:ц1ердеша хетаяь таблица; улга т1а д1аяздаь суффикс т1атоха еза дешаш; дешархоша хала язду дешаш.

Урока декхараш: дешархошта ц1ердешах кхетам балар; ц1ердешаца ювзаенна керда суффиксаш тахкийтар,йовзийтар; къахьегамцара безам совбаккхар.

Урока тайпа: йовзийтара

                                   УРОК  Д1АЯХЬАР

1.Ц1аг1ара болх тахкар

Ц1аг1ара болх тохкаш д1айолаю урок. Из де мегаргда ер хаттараши т1адуллараши увттадеш:

а) малаг1ча мета даькъах оал лексика?

аь)масалаш доаладе цхьа ма1ан, дукха ма1анаш долча дешай.

б) малаг1ча балхаца дувзаденна дешаш довз шоана?

в) дагадоха, мишта лел вай мета синонимаш,омонимаш ,антонимаш.

г) Синонимаш лаха укх дешашта:

доттаг1а-  …( новкъост)

сиха-  …(чехка)

саг-  …(адам)

сагото-   ….(г1айг1а)

лазар-  …(цамагар)

   Ешийт ц1аг1а яь упражнении 239.

д) дошлорг

богапхьид-(черепаха)

чхьаг1алкх-(шакал)

з1ий-(еж)

2. Хьехархочун дош.

Сурташ т1а ( к1аьнк, йи1иг, т1ормиг, циск, г1анд, истол,къоалам)

Фуд сурташ т1а вайна б1аргагур? Малаг1а хаттараш оттаде йиш я царна?  Уйла а йий, алал таханарча урока малаг1а тема хургья вай? (Ц1ердош)

-Ц1ердош доккха,чоалхане къамаьла дакъа да. Цо белгалду вайна гонахьа мел дола х1амеи нахи. Кхо хаттар оттаду ц1ердешашка: мала? малаш? фу? Хьалхара шиъ цхьоален, дукхален таьрахье латтача нах белгалбеча дешашка оттаду: мала? ахархо, малаш? Ахархой. Фу? яха хаттар нахагара д1аийккха х1амаш белгалдеча дешашка оттаду цхьоален а дукхален а таьрахье: фу? бургац, фу? бургацаш.

3. Йоазон болх

Дешархошка яйт упражнени 242.

 Т1адуллар. 1одеша,хьат1аязде,белгалде ц1ердешаш.Хьалхарча предложенена синтаксически тохкам бе$

 бутт яхача деша фонетически тохкам бе.

Бутт-1 дешдакъа

б[б]-мукъаза,зовне,ч1оаг1а

у[у]-мукъа,й1аьха

т-

4 алап,3 оаз

Дешархоша лу жоп укх тайпара  хила деза:

-Упражнена юкъе дар тайп-тайпара ц1ердешаш: дено,бутт,хий,фордах,ахчанца,хьаькъал,топо,метто,га,сом,саг,

г1улакхаца,чарахьа,топ,1ун,жийво,1аьхар,дешо,лоам (уж деррига ц1ердешаш цхьоален таьрахье латт).

4. Сало1а минот

Г1ажаш,г1ажаш хи т1а йолх,

Шоай бедараш йила йолх.

Хьалхаг1а когаш бул,

Т1аккха ткъамаш дул.

Лийче,лийче бедар йиле,

Т1аккха сийнача баь т1а яьле,

Йокъа а еле, лайза а лайзе,

Кер биззалца буц а йиэ,

Шортта ц1енгахь  ерз.

5.1омадаьр ч1оаг1дар

Ловза минот: мала? яхача хаттара жоп лу дош 1одийшача, цхьа кулг хьалъайде, фу? яхача хаттара жоп лу дош 1одийшача, ши кулг хьалъайде

Лоа, бераш, соалозаш,йи1иг, малх, даьци, гаьнаш, сакъердам, к1аьнкаш,дог1а, к1ормац,воти,байракх

6.Рефлекси. Бераш, фуд вайна таханарча урока дайзар?Малаг1ча дешаех оал ц1ердош? Малаг1ча хаттарашта жоп лу ц1ердешаша?

Вай къаман байракх кхаь бесах латт(к1ай,баьццара,ц1е). Шоана хьалхашка дада гомаш а цу бесаех да. Нагахьа санна  урока вай мел дийцар оаша дика кхетадаьдале, к1ай беса гом хьокхаргба оаш; нагахьа санна деррига а дика кхетадаьдеце, баьццара бос бола гом хьокха беза, нагахьа санна цхьаккха х1ама кхетадаьдеце,ц1е бос бола гом хьокха беза.

7. Ц1аг1ара болх  П.38,упр.245