Чеченская литература

Дешаран урок

Урокан ц1е: аз а, элп  а  Я я (Я)

1алашонаш:

1.Аз а , элп а   Я  довзийтар, элп  Я   шиъ аз долуш хилар д1акхачор  , элп Я  юкъадог1у дешнаш деша 1амор .

2.Хьехархочун хаттаршна жоп далар кхиор, вовшаша дуьйцачуьнга ладог1а 1амор.Ойлаяр кхиор

3.Болх бан лууш дешархой кхиор..

Урок д1аяхьар.

1.Маршалла хаттар.

2.Дешаре шовкъ кхоллар.

Х1етал-металш

Пеша т1ехь со хуьлу,

Юург кеч а йо.

 Беха  т1ама хуьлу,

 Куьг ца дагадо. (Ялг1у)

Хьоьхуш вац, доьшуш вац,

виллина йоза яздеш ву? (Яздархо)

Лекха ю уьш - дитташ дац,

Баьццара а ю - нитташ бац? (Яраш)

Горга ю уьш, к1айн а ю,

Коьртан куьзганаш уьш ду? (Яххьаш)

Пеш а, трактор латайо,

Юкъ я к1ур хуьлий, д1айов? (Ягориг)

3.1алашо йовзийтар.

Стенах тера ду элп?

Д1ахьовсийша, доттаг1ий,

Олхазаршна ц1а асюди.

Ц1а чу хьозан меттана

Я элп т1ома  деана.

Довза аз

Бабас боьха лелаш долчу берана х1ун олу? («Ай-яй-яй»)

-Х1ун 1емар ду вайна урокехь?

А) Аз а , элп а  Я довзийтар.

-Х1ара х1ун ю ?(Яй)

-Яй дашехь муьлха аз хеза дуьххьара?(й)

- Аз (й) мукъа ду , я мукъаза ду?

-Х1ун бос бу схеми т1ехь?

-Шолг1а?(А)

-(А) мукъа ду, я мукъаза ду?Х1ун бос бу цуьнан схеми т1ехь?

-Кхоалг1а? (Й)

-(Й) мукъа ду, я мукъаза ду?Х1ун бос бу  цуьнан?

-Схеме хьовса. Маса  аз ду  яй дашехь? Элп?

-Х1унда ду кхоъ аз?

-Даладе элп  я дашна  юьххьехь долу  дешнаш?

-Х1ара зорбанан доккха элп Я  ду, х1ара зорбанан жима элп я ду.

Б)Дешдакъош дешар.

Хьехархочо д1агойтуэлп Я , х1ора элпана улло  мукъаза элпаш дохкуш д1адоьшуьйту.

ЯЯЯЛЛЛ
ЯЯЯХЬХЬ
ЯЯЯСССС
ЯЯЯХХХ
ЯЯЯЗЗЗ
ЯЯЯННН

-Д1адеша дешдакъош книги т1ера.

В)Дешнаш дешар.

5.Сада1аран миноташ.

Зезаг долу-уш самадели,

Тохадели, меттахдели.

Мохо  патарш лестадо,

Г1ийла зезаг   техкадо.

Малх схьакхийти, айбели,

Бода лоллуш, серло ели.

Полла г1оттуш, т1емабели,

Т1емашлестош, лакхабели.

(Байташт1ехь дуьйцург кхочушдо бераша: голашт1е хевшина 1а, кортош охьа а дахийтина, б1аьргаш хьекхош, самадовлу, меттахъхьоь, зезаг санна, леста, техка и. д1. кх.)

6.Керла тема кхин д1а а хьехар.

А) Дийцар х1оттор

-Х1ара х1ун ю?(КхА)

_Х1ун кхуьу кха т1ехь?(к1а)

-Муьлш баьхкина кха т1е?

-Х1ун  ю Яраг1игахь?(Марс)

-Яхигахь?

-И шиъ х1ун деш ду?(к1а хьокхуш)

-Х1ун  йо к1анах?

-Кхаллар д1акхийса мегар дуй?

Б)Дийцар дешар.

-Хьан схьадуьйцур дара дийцар?

В)Байт ешар.

Г)Дош караде, схьагулде.

-ОР,Ала,бад, кад, бат,мор, мел, ела.

В) Тобанашкахь болх.

1.Х1етал – металш.

2.дайна элп  схьакараде.

7.Рефлекси.

-Х1ун керланиг 1еми шуна?