Исмаил Мустафа огълу Гаспринский Багъчасарай больгесиндеки Авджы койде догъа. Исмаил башта эски мусульман мектебинде, Акъмесджитте гимназияда, Воронеж ве Москвада арбий окъув юртларында тасиль ала.
Догъгъаны
15 яшында о, арбий окъувны ташлап, Багъчасарайгъа къайта, чешит къырымтатар мектеплеринде ве «Зынджырлы» медресесинде оджалыкъ япа. Сонъра, алий бильги алмакъ ниетинен Тюркиеге, Парижге кете. 1876 сенеси Къырымгъа къайтып, оджалыкъны девам эте.
Яшлар
О, халкъкъа бильги бермек ичюн 1883 сенеси миллий «Терджиман» газетасыны нешир этмеге башлай. «Тильде, фикирде, иште бирлик» шиары алтында чыкъкъан бу газета тюркий халкъларнынъ бирлешмеси, миллий медениетлери осьмеси огърунда буюк хызметлер япты.
«Терджиман»
Озь мейдангъа кельгенинден сонъки йигирми йыл девамында *Терджюман* Русиеде тек бир хусусий мусульман газетасы эди. О, афтада бир-учь кере кичик форматта ве сынъырлы тиражда чыкъа эди. Гаспринский язма сёзнинъ устасы эди; о, саделик, къыскъалыкъ ве ачыкълыкънен характерленген айрыджа услюпни ишлеп чыкъты. Бутюн тюрк дюньясыны бирлештирмеге арзусы олгъан тильнинъ озю эди. Онынъ бу арзусынынъ омюрге кечмесине олгъан ишанчы сарсылмаз эди. Газета Къырымда, Константинопольде, Ташкентте, Бакуда, Къазанда чокъ окъула эди.
Маариф ве неширджилик сааларында буюк тедкъикъатлар алып баргъан Исмаил бей Гаспринский 1914 сенеси сентябрь 24-те Багъчасарайда вефат эте ве анда Зынджырлы медресе мезарлыгъында дефн этиле. 1921 сенеси Осман Акъчокъракълынынъ тешеббюсинен ве догърудан-догъру иштирагинен Багъчасарайда эвель «Терджиман» газетасы басылгъан бинада Гаспринский эв-музейи (шимди Гаспринский мемориаль музейи) ачылды.
Гаспринскийнинъ хатиреси
Материалы на данной страницы взяты из открытых источников либо размещены пользователем в соответствии с договором-офертой сайта. Вы можете сообщить о нарушении.