Դիդակտիկ խաղը տարրական դպրոցում
Оценка 4.7

Դիդակտիկ խաղը տարրական դպրոցում

Оценка 4.7
Документация
docx
10.05.2020
Դիդակտիկ խաղը տարրական դպրոցում
Դիդակտիկ խաղը տարրական դպրոցում.docx

Խաղի նշանակության մասին հայ մեծ գրող Հ.Թումանյանը հետևյալն է գրել.<<Խաղը նրա՝ մանուկ մարդու բնական,օրգանական պահանջն է,նրա լրջությունն է,նրա էությունն է:Կյանքում ամեն բանի նա խաղով է մոտենում,դա նրա ձևն է,դա նրա մեթոդն է:Եվ ամեն բան ինչ նրան տրվում է խաղով,ուրախությունով ընդունվում է,հեշտ էլ յուրաացնում՝առանց ձանձրանալու,առանց հոգնելու>>:

Խաղը երեխայի համար սոցիալական հասունացման եղանակ է:Խաղի ընթացքում երեխան փորձում է կատարել մեծի դեր՝ հասկանալով հանդերձ,որ ինքը դեռ մեծ չէ:Սակայն դրա արդյունքում երեխայի մեջ ձևավորվում է մեծ դառնալու,հասարակայնորեն արժեքավոր դեր կատարելու դրդապատճառ:

Խաղի դաստիարակչական նշանակությունը մեծ դեր է հատկացրել Ա.Ա.Մակարենկոն:Նա գտնում էր,որ երեխան միշտ պետք է խաղա:Երեխան ունի խաղալու կիրք և այն պետք է բավարարել:

Սիրում եք երեխային՝խաղացեք նրա հետ,խաղացեք իսկական,անկեղծ, և դա կլինի Ձեր ամենամեծ նվերը նրան:

Տարրական դասարաններում աշխատող յուրաքանչյուր ուսուցիչ երեխայի դպրոց մուտք գործած առաջին օրվանից նրան ուղղորդում է դեպի  ինքնակազմակերպման,ինքնուրույնության,սեփական արարքների համար պատասխանատվության գիտակցման և գիտելիքներ ձեռք բերելու գործողություններին:

Մանկավարժության և հոգեբանության ոլորտը ներկայացնող մասնագետները գտնում են,որ երեխայի անհատականությունն ու աշխարհընկալոիմը 1-ին հերթին լիարժեք և ամբողջական կերպով արտահայտում են խաղի միջոցով:Խաղի ընթացքւմ երեխաները ազատ են և ինքնուրույն,ունեն հավասար իրրավունքներ և ինքնադրդևորման լայն հնարավորություններ:Խաղն ապահովում է հասակակիցների հետ փոխշփումներ,հաճելի մթնոլորտ և համագործակցելու լավագոււյն պայմաններ:Երբ խաղը մուտք է գործում կենցաղի մանկավարժական գործընթացի մեջ,դասարանում ստեղծվում է յուրահատուկ միջավայր:Եթե ուսուցիչ-աշակերտ,կամ ինչու չէ,նաև աշակեր-աշակերտ հարաբերություններում մինր այդ գոյություն ունեին ինչ-ինչ պատնեշներ,ապա դրանք աննկատելիորեն անհետանում են:

Առանձնապես մեծ է դիդակտիկ խաղերի դերը:Ուսուցումը իրականում պետք է իրականացվի դիդակտիկ խաղերի միջոցով,որոնք ամենաարդյունավետն են:Դրանց միջոցով երեխաները սովորում են դասարանում ստեղծել ուրախ,անկաշկանդ մթնոլորտ:Երեխաների մեջ ձևավորվում են սեփական գործունեությունը կազմակերպելու,ընկեռների հետ համագործակցելու ունակություններ:

Ակտիվանում են երեխաների մտածողությունը,ուշադրությունը,խոսքը և երևակայությունը:

Դիդակտիկ խաղերի նպատակն է՝երեխային խաղալով սովորեցնել համեմատել,համադրել,դասակարգել,ընդհանրացնել,այսինքն կատարել մտավոր գործողություններ:Սակայն ուսուցողական խնդիրը մնում է սովորողների համար  աննկատ և նրանց թվումէ,թե ինքն ուղղակի խաղում է:Խաղերը նպաստում են ուշադրության,հիշողության,դիտունակության,ընկալման զարգացմանը:Սա է պատճառը,որ դիդակտիկ խաղը դրվում է որպես ուսուցման լավագուն մեթոդ:

Մաթեմատիկական խաղերն ունեն իրենց պատմական անցյալը:Այս խաղերի նպատակը միայն զվարճություն պատճառելը չէ,այլ մաթեմատիկական գիտելիքաներին հաղորդակից դարձնելը,տվյալ առարկայի հանդեպ ընդհանու հետաքրքրություններ առաջացնելը և դասին նպաստավոր թարմություն հաղորդելը:Շրջապատող միջավայրի վերցրած տվյալներով կառուցված զվարճալի խնդիրների միջոցով իրականացվում է

տեսականի և գործնականի կապը,ինչպես նաև ապահովում է կրթության և դաստիարակության միասնությունը:Աշակերտներին գործնականորեն ցույց է տրվում մաթեմատիկայի կիրառությունը տարբեր բնագավառներում և դա խթանում է նրանց հետաքրքրասիրությունը տվյալ ուսումնական առարկայի հանդեպ:Նրանք զարմանքրվ ու սպասողաբար փնտրում են որոնվող հարցերի պատասխանները,իսկ երբ կարողանում են գտնել,ապա մեծ բավականությու են ստանում դասապրոցեսից:

Մաթեմատիկական խաղերը կազմակերպվում են նոր նյութի հաղորդումը նախապատրաստելու,անցածն ամրապնդելու,ինրպես նաև գիտելիքները ստուգելու նպատակով:Խաղի արդյունավետությունը պայմանավորված է մի շարք գործոններով,որոնցից 1-ինը ճիշտ և ժամանակին կազմակերպումն ու անցկացումն է:

Խաղի կանոնները պետք է լինեն պարզ և հստակ ձևակերպված:Խաղանյութը պետք է բոլոր երեխաների համար լինի մատչելի,դիդակտիկ նյութը՝պատրաստման և ընկալման տեսանկյունից դյուրընկալելի:Խաղը հետաքրքիր կլինի միայն այն դեպքում,երբ դասարանի յուրաքանչյու աշակերտ այս կամ այն դերով մասնակցի դրան:Խաղի ներգործող հնարավորությունը պահպանելու նպատակով անհրաժեշտ է աշակերտների սխալները վերլուծել ոչ թե խաղի ընթացքում,այլ վերջում:Սխալներ թույլ տված երեխաներին ուսուցիչը պետք է վերաբերի ամենայն նրբանկատությամբ և համբերատարությամբ:Խաղերի քանակն ու տևողությունը պետք է լինի չափավոր:

Պարզվում է,որ այդ խաղի հագեցված դասի ընթացքում երեխաների տրամադրությունը նկատելիորեն բարձրանում է և միաժամանակ ստեղծում է բարձր կարգապահություն,իսկ մեզ համար մեր առաջ դրված խնդիրները հաջողությամբ լուծելու բարենպաստ պաըմաններ:Չպետք է վախենալ նրանից,թե տվյալ խաղն աղմուկ կբարձրացնի:Ոչինչ այդ <<աղմուկը>> վտանգավոր չէ,քար լռության պայմաններում երեխան չի կարող կենտրոնանալ,ճիշտ է,լուռ ու մունջ կնկարի,բայց ուշքը խաղին կլինի:

Այսպիսով խաղը ոչ թե օժանդակ այլ հիմնական միջոց է 6-ամյա երեխայի ուսուցման համակարգում:Մաթեմատիկայի դասերին նույնպես կարելի է անցկացնել այնպիսի դիդակտիկ խաղեր,որոնք նպաստում են երեխայի հաշվելու կարողությունները զարգացնելուն,թվերի կազմությունը հեշտությամբ սովորելուն,խնդիրներ կազմելուն և այլն:Թվարկեմ դրանցից մի քանիսը.<<Անցե´ք դարպասը>>,<<Ո՞վ շատ կհավաքի>>,<<Գտի՛ր քո զույգը>>,<<Գծի´ր փակ աչքերով>>,<<Հարվածի´ր նույնքան անգամ>>,<<Խանութ>>,<<Դասավորի՛ր ճիշտ>>,<<Ո՞ր թիվը չկա>>,<<Հանի´ր ասված առարկան>>,<<Քարտը դի՛ր իր տեղում>>,<<Մաթեմատիկական լոտո>>,<<Դոմինո>> և այլն:

Այսպես երկրաչափական պատկերների մասին գաղափար տալուց հետո կարելի է կազմակերպել հետևյալ խաղը.

Գրատախտակի մոտ եմ կանչում 3 աշակերտի և պահանջում,որ նրանցից մեկը նկարի եռանկյուն,մըուսը՝քառակուսի,իսկ 3-րդը շրջան:Պարզ է,որ աչքերը կապված վիճակում չես կարող գեղեցիկ և ճիշտ նկարել,ուստի,երեխաների մոտ առաջանում է ծիծաղ:

Թվերի կազմությունը ուսուցանելիս ցանկալի է կազմակերպել <<Անցի՛ր դարպասը>>,<<Գտի՛ր քո զույգը>> խաղերը:Ուշադրությունը զարգացնելու նպատակով կարելի է անցկացնել հետևյալ խաղերը՝<<Ուսուցիչը հարվածում է թմբուկին,իսկ աշակերտները պետք է ցույց տան հարվածներին համապատասխան թվաքարտեր>>:

 

2.Սեղանին դնում ենք տարբեր երկրաչափական պատկերների մոդելներ:Երեխաները ուղղակի նայում են մոդելներին,այնուհետև շրջվում:Ուսուցիչը կամ աշակերտները թաքցնում են որևէ մոդել:Շրջված աշակերտը պետք է ասի վոր մոդելը չկա:Եթե ճիշտ է ասել,ապա երեխաները ծափահարում են:

 

 

Մեկ ուրիշ խաղ՝<<Սխալվող,սխալն ուղղող>>:

Գրատախտակից կախել 4 թվանշանը:Ուսուցիչը որևէ թիվ է ասում,իսկ աշակերտները այդ թվին ավելացնում են 4 և ասում են պատասխանը:Այս նուն խաղը կարելի է անցկացնել 5-ի,6-ի,7-ի և այլ կազմություններ ուսուցանելիս:

Համր խաղ. Կարելի է կազմակերպել գումարում և բազմապատկում ուսուցանելիս:

Շարունակի՛ր հաշվել. Հարմար է կազմակերպել թվարկություն ուսուցանելիս,որի նպատակն է սովորեցնել հաշվել՝ սկսած ցանկացած թվից:

Ով կլուծի արագ և ճիշտ. Նպատակահարմար է կազմակերպել տնային աշխատանք ստուգելիս:

Գտնել մտքում պահած թիվը. Այս խաղի ժամանակ ուսուցիչը հաջորդաբար ասում է գործողություններ,իսկ աշակերտները կատարում են պահանջվող հաշվումները:

Բանավոր հաշվի ժամանակ նկարում եմ ծաղիկ,որի թերթերի վրա տեղադրում եմ վարժություններ ևբ պահանջում,որ երեխաները ասեն պատասխանները:

Կազմակերպում եմ նաև հետրևալ մրցույթը՝<<Ո՞ր շարքը կհաղթի>>:

3 շարքով գրատախտակին գրում եմ վարժություններ:Յուրաքանչյուր շարքից աշակերտները հաջորդաբար մոտենում են,կատարում իրենց շարքի վարժությունները և նստում:Ով արագ վերջացնի,հաղթում է:

Կամ <<Սանդուղք>> խաղը:2 աշակերտներ վարժությունը արագ կատարելուց հետո բարձրանում են սանդուղքով:Ով հասնի վերջնագծին,կհաղթի:

Նյութի յուրացումը ստուգվում է համր խաղի միջոցով:<<Շղթա>> խաղը զարգացնում է ուշադրություն,համարձակություն և ակտիվություն:

<<Թվաբանական խնդիր>>,<<Խնդրի բաղադրիչները և լուծում>> հասկացությունները խորապես ըմբռնելու նպատակով,որպես նախապատրաստական աշխատանք,առաջարկում ենք խաղեր,որոնց անցկացման համար անհրաժեշտ են զննական պարագաներ:Օրինակ կարելի է ցուցադրել մեծ պաստառ,որում պատկերված է լճակ(բացատ և այլն),կանաչ լճափով և լճափի եղևնիներով:Ունենք թռչուններ,ձկներ,ոզնիներ՝նավակների ճեղքերում դնելու համար:Լճափի ճեղքերում տեղավորում ենք բադեր(նավակներ),կարապներ,լճափի կանաչ խոտերի չեղքերում կարելի է տեղադրել սնկեր,նապաստակներ(արջուկներ,ոզնիներ),լճափի եղևնու ճեղքերում՝սկյուռներ,կոներ և այլն:

Ա) Խաղ <<Պատմիր>>:Ի՞նչ ես տեսնում նկարում:Համեմատելով գտեք,թե որո՞նք են շատ,   որո՞նք քիչ:Խաղում են դասարանի բոլոր աշակերտները:Յուրաքանչյուր շարքի աշակերտը ասում է մեկ նախադասություն:Հաջորդ շարքում նստած աշակերտը շարունակում է,եթե միտքը կիսատ է մնացել:Այսպես սկսում ես նոր նախադասություն:Ամեն հաջող նախադասության համար ստանում են 1 քառակուսի(յուրաքանչյուր շարքին տարբեր գույնի):                Հաղթում է այն շարքը,որը շատ քառակուսիներ է վաստակել:

Բ) Նույն զննական պարագաներով անցկացվում է <<Որոնի՛ր հարցեր>> խաղը:Աշակերտին առաջարկում ենք նայել նկարին և կազմել հարցեր:Օրնակ՝ Լճում քանի՞ բադ է լողում:Բադե՞րն են շատ,թե՞ կարապները:Քանի՞ ոզնի կա եղևնու տակ:Քանի՞ կարապ մնաց լճակում:

Արդյունավետ է նաև երեխաների օրվա ռեժիմի ներառումը խաղային իրավիճակների մեջ:Կարելի է կազմակերպել <<Շաբաթվա օրերը>> խաղը:Այն անցկացվում է <<Ընդհակառակը>> խաղի ձևով:Տարբերությունն այն է,որ այստեղ շաբաթվա օրերի անվանումները համապատասխանաբար զուգակցվում են թվերին,առաջին-երկուշաբթի,երկրորդ-երեքշաբթի,յոթերորդ-կիրակի և այլն:

Կարելի է երեխաներից պահանջել շաբաթվա որևէ օրվա անունը:Օրինակ՝<<հինգշաբթի>>(չորրորդ),իսկ մյուս երեխաները շարունակում են:Սխալվողը դուրս է մնում խաղից:

Նույն կերպ կարելի է անցկացնել <<Տարվա եղանակները>> խաղը:Այն երեխաներին մղում է որոնումների պայմաններում պատասխանել արագ,հաղթանակի նկատմամբ արթնացնում է հետաքրքրություն:Հետևաբար՝նրանք ձգտում են լինել հավաքված,ճարպիկ,հնարամիտ,ճիշտ կատարել առաջադրանքը և պահպանել խաղի կանոնները:

Հատկապես խմբային խաղերի ընթացքւմ ձևավորվում են նաև անձնավորության բարոյական պատկերը:Երեխաները վարժվում են ընկերոջը օգնելուն,հաշվի նստել մյւսների հետաքրքրությունների հետ և զսպել իրենց ցանկությունները:Երեխաների մեջ զարգացնում են պատասխանատվության զգացումը,կարգապահութհունը,կոփվում են կամքն ու բնավորությունը:

 

                                     


 

Խաղի նշանակության մասին հայ մեծ գրող Հ . Թումանյանը հետևյալն է գրել .<< Խաղը նրա՝ մանուկ մարդու բնական , օրգանական պահանջն է , նրա լրջությունն…

Խաղի նշանակության մասին հայ մեծ գրող Հ . Թումանյանը հետևյալն է գրել .<< Խաղը նրա՝ մանուկ մարդու բնական , օրգանական պահանջն է , նրա լրջությունն…

պատնեշներ , ապա դրանք աննկատելիորեն անհետանում են : Առանձնապես մեծ է դիդակտիկ խաղերի դերը : Ուսուցումը իրականում պետք է իրականացվի դիդակտիկ խաղերի միջոցով , որոնք…

պատնեշներ , ապա դրանք աննկատելիորեն անհետանում են : Առանձնապես մեծ է դիդակտիկ խաղերի դերը : Ուսուցումը իրականում պետք է իրականացվի դիդակտիկ խաղերի միջոցով , որոնք…

Մաթեմատիկական խաղերը կազմակերպվում են նոր նյութի հաղորդումը նախապատրաստելու , անցածն ամրապնդելու , ինրպես նաև գիտելիքները ստուգելու նպատակով : Խաղի արդյունավետությունը պայմանավորված է մի շարք գործոններով…

Մաթեմատիկական խաղերը կազմակերպվում են նոր նյութի հաղորդումը նախապատրաստելու , անցածն ամրապնդելու , ինրպես նաև գիտելիքները ստուգելու նպատակով : Խաղի արդյունավետությունը պայմանավորված է մի շարք գործոններով…

չկա >>,<< Հանի ´ ր ասված առարկան >>,<< Քարտը դի՛ր իր տեղում >>,<< Մաթեմատիկական լոտո >>,<< Դոմինո >> և այլն : Այսպես երկրաչափական պատկերների մասին…

չկա >>,<< Հանի ´ ր ասված առարկան >>,<< Քարտը դի՛ր իր տեղում >>,<< Մաթեմատիկական լոտո >>,<< Դոմինո >> և այլն : Այսպես երկրաչափական պատկերների մասին…

ուսուցանելիս , որի նպատակն է սովորեցնել հաշվել՝ սկսած ցանկացած թվից : Ով կլուծի արագ և ճիշտ . Նպատակահարմար է կազմակերպել տնային աշխատանք ստուգելիս : Գտնել…

ուսուցանելիս , որի նպատակն է սովորեցնել հաշվել՝ սկսած ցանկացած թվից : Ով կլուծի արագ և ճիշտ . Նպատակահարմար է կազմակերպել տնային աշխատանք ստուգելիս : Գտնել…

Ա ) Խաղ << Պատմիր >>: Ի՞նչ ես տեսնում նկարում : Համեմատելով գտեք , թե որո՞նք են շատ , որո՞նք քիչ : Խաղում են դասարանի…

Ա ) Խաղ << Պատմիր >>: Ի՞նչ ես տեսնում նկարում : Համեմատելով գտեք , թե որո՞նք են շատ , որո՞նք քիչ : Խաղում են դասարանի…

կամքն ու բնավո րությունը:

կամքն ու բնավո րությունը:
Скачать файл