Բանաստեղծության վերլուծություն
Оценка 4.6

Բանաստեղծության վերլուծություն

Оценка 4.6
rtf
13.05.2020
Բանաստեղծության վերլուծություն
Բանաստեղծության վերլուծություն.rtf

  ԱՐԱՔՍԻ ԱՐՏԱՍՈՒՔԸ

   Արաքս գետը հայերի համար նույնն է, ինչ Գանգեսը՝ հնդիկների, Նեղոսը՝ եգիպտացիների, կամ Հռենոսը՝ գերմանացիների համար: Այն բովանդակում է իր մեջ մայրական սկզբունքի խորհրդանիշը:

 Հին կտակարանում Արաքսը կոչվել է Գիհոն և համարվել է դրախտի չորս գետերից մեկը:

Պատկանյանի բանաստեղծության մեջ Մայր-Արաքսը վշտահար է: Բանաստեղծը «քայլամոլոր» շրջում է գետի ափերով և նրա պղտոր ալիքները դիտելով՝ փորձում պեղել պատմական հիշողությունը: Զրույցը գետի հետ սկսվում է հարցով և դա թույլ է տալիս այս բանաստեղծությունը գեթ ձևաբանորեն դասել ռոմանտիկական այն հարացույցին, որի բարձր նմուշներն են Եվրոպայում Լամարթինի «Լճակը», «լճային դպրոցի» բանաստեղծների շատ գործեր և զուտ ձևաբանորեն նաև Դուրյանի «Լճակը»:

 

 -Արա՛քս, ինչու ձկանց հետ

 Պար չես բռնում մանկական,

 Դու դեռ ծովը չհասած

 Սգավոր ես ինձ նըման:

 

   Հարցը առաջ է բերում Արաքսի վրդովմունքը: Գետը հիշում է, որ ժամանակին, երբ դեռ գոյություն է ունեցել հայոց պետականությունը, ինքը եղել է թագուհի: Ոչինչ չի մնացել հին ժամանակներից, քանի որ իր ջրերն են մտնում «ճպռոտ աչքերով» օտարները, իսկ հպարտ գետը օտար փեսա չի ընդունում: Հայաստանի անկախության հավատարիմ այրին է Արաքսը:

 

-Խիզա՜խ, անմի՜տ պատանի,

Նիրհս ինչո՞ւ դարևոր

Վրդովվում ես, նորոգում

Իմ ցավերը բյուրավոր:

 

Սիրելիի մահից հետ

Ե՞րբ ես տեսել, որ այրին

Ոտքից գլուխ պճնվի

Իր զարդերով թանկագին:

 

   Մայր-Արաքսը երազում է այն պահը, երբ իր որդիները կհամախմբվեն, և այն ժամանակ միայն ինքը նորից շքեղորեն կզարդարվի: Բանաստեղծության ավարտը որոշակիորեն նաև կոչ է ցարական բռնապետության դեմ:

 

Քանի որ իմ զավակունք

Այսպես կու մընան պանդուխտ,-

Ինձ միշտ սըգավոր կըտեսնեք,

Այս է անխաբ իմ սուրբ ուխտ…:

 

   Գետի սուրբ ուխտը հայկական ոգու տոկունության խորհրդանիշն է:

   Որպես ռոմանտիկական բանաստեղծ՝ Ռաֆայել Պատկանյանն այս բանաստեղծության մեջ թանձրացնում է անցյալի և ապագայի բաժանարար գիծը:

*****

Մեծերը բանաստեղծության մասին

   Միքայել Նալբանդյանը այսպես է գրում Ռաֆայել Պատկանյանի նշանավոր  բանաստեղծության մասին. «Ես տասնյակ անգամներ կարդացել եմ «Արաքսի արտասուքը» և միշտ հիացել եմ, որովհետև դորա մեջ լսում և զգում եմ հայ ազգի իղձը, որովհետև այն ճշգրիտ և գեղեցիկ խոսում է ազգի ցավերի մասին»:

Րաֆֆին այս բանաստեղծությունը կոչել է «Հայ պոեզիայի թագուհի»:

 

ԱՐԱՔՍԻ ԱՐՏԱՍՈՒՔԸ Արաքս գետը հայերի համար նույնն է, ինչ Գանգեսը՝ հնդիկների, Նեղոսը՝ եգիպտացիների, կամ Հռենոսը՝ գերմանացիների համար: Այն բովանդակում է իր մեջ մայրական սկզբունքի խորհրդանիշը:…

ԱՐԱՔՍԻ ԱՐՏԱՍՈՒՔԸ Արաքս գետը հայերի համար նույնն է, ինչ Գանգեսը՝ հնդիկների, Նեղոսը՝ եգիպտացիների, կամ Հռենոսը՝ գերմանացիների համար: Այն բովանդակում է իր մեջ մայրական սկզբունքի խորհրդանիշը:…

Քանի որ իմ զավակունք Այսպես կու մընան պանդուխտ,- Ինձ միշտ սըգավոր կըտեսնեք, Այս է անխաբ իմ սուրբ ուխտ…: Գետի սուրբ ուխտը հայկական ոգու տոկունության խորհրդանիշն…

Քանի որ իմ զավակունք Այսպես կու մընան պանդուխտ,- Ինձ միշտ սըգավոր կըտեսնեք, Այս է անխաբ իմ սուրբ ուխտ…: Գետի սուրբ ուխտը հայկական ոգու տոկունության խորհրդանիշն…
Скачать файл