презентация: Г1алг1ай мотт хьехача урокашта ловзара наькъаш леладар

Г1алг1ай метта урокаш сурташцеи ловзарашцеи

Кхоартой Абдулрашита Елизавета

Вай декхар да дешархой литературни мотт ц1ена бувцаш, нийса язде 1омабар.
Къаьстта вай керттера декхараш да:
Дешархошта фонетиках, лексиках, дошкхолларах, морфологех, синтаксисах, орфографех, пунктуацех, стилистиках бакъйола знанеш ялар а, цул совг1а, вай общество дег1аярах кхетам балар а.
2. Дешархошта х1аман сакхетам лакхбе новкъостал дар.
3. Метта дешай ганз (лексика) 1омае дешархой безам т1абахийтар, цу г1улакха низ ма кхоачча болх бар.
4.Къоастадеш, кхеташ, шаьра дешар карадерзадар.
5.Орфографе а пунктуаце а знанеш дика ч1оаг1ъяр.

Балхий тайпаш леладой урока эффективность геттара лакха хул.


1) Керда дешаш д1аяздарал совг1а, д1аоаллача тайпара багах д1аалийта деза дешархошка шозза-кхозза. Цул т1ехьаг1а уж дешаш юкъе а долаш цхьанкхийтта дешаш в1ашаг1дохкийта деза дешархошка багаг1а.
2) Карточкаш т1а дешаш д1а а яздеш цу карточкашца бу болх а хул ч1оаг1а лоарх1аме. Цхьан лоаццача юкъа (2-3 секунда) дешархошка дахьокх карточка (дешархой цу юкъа из дош 1о а дийша дагалаца дезаш ба, шоашка хаьттача хьаала ховргдолаш). Шин-кхаь дешархочунга хоатт, хьаоалийт. Цул т1ехьаг1а шин-кхаь секунда ц1аькхаза а дахьокх дош, дешархой шоаш нийса дийшадий хьожаргболаш. Массаволча дешархочунга шозза-кхозза т1ехьа оалийт, д1аяздайт.
3) Е доска т1а, е плаката т1а телевизора сурт да. Кийчдаь дешдоакъой муг1араш да:
К1а, к1аь, к1е, к1и, к1о, к1у
Г1а, г1аь, г1е, г1и, г1о, г1у
Кха, кхаь, кхе,кхи, кхо, кху, кхы
Ц1а, ц1аь, ц1е, ц1и, ц1о, ц1у
Уж дешдоакъаш хьалха латташ дешаш да д1аяздаь телевизора экрана т1а.

Ловзар.
ше-шийцара диктант: д1аязде хьайна довза дешаш:
«О» яха алап хьалха долаш;
«Къ» яха алап юкъе долаш;
«А» яха алап хьалха доалаш.
Хьайбай ц1ераш;
Оакхарий ц1ераш;
Оалхазарий ц1ераш;
Гаьний ц1ераш; и.кх.
Хьайна довза бесаш;
Зизай ц1ераш;
Машарах, къахьегамах дола кицаш.

КАРАЕРЗАЯЬ БОКЪОНАШ ДЕШАРХОШТА ПРАКТИЧЕСКИ ЛЕЛАЕ ХАР ТОХАШ ЛЕЛАДЕ ЙИШ ЙОЛА БАЛХ . ЗАКРЕПЛЕНИЕ УСВОЕННЫХ ОРФОГРАММ.
1) Малаг1а алап совлен да укх юкъе:
а) а, о, э, у, аь, в, ы, и. д) я, н, п, л, т, х, ж, л, б.
б) в, с, н, р, м, б, ж, г1. е) т, п, ш, х, г, с, ф, к, ц.
в) п1, к1, ц1, къ, кх, ч1. ж) м, л, н, д, р.
г) й, ч, щ, р. з) ж, ш, ц, 1, н.
2) Укх дешашта юкъера цхьатарра йола оаз малаг1а я:
а) петар, Роза, карт, хорсам, бераш, рузкъа. р
б) рема, луттарг, берий (беш), раьг1е, рийка. р ,

3) Малаг1а башхало я укх оазашта юкъе:
а) б, п, д, т, з, с, ж, ш, г1, х, в, ф, г, к.
б) а, о, у, и, ы, э, аь, д, т, р, л, м, ф, ж.
в) л, м, н, р, ф, п, д, ш, с, к.
г) а, оа, ий, о, ув, ай, и, э, ы, ов.
4) Малаг1аш да алапаш а оазаш а цхьатарра йола дешаш:
а) ешап, б) истол, в) коартол, г) кагье, д) юрт, е) есарал,
ж) классера, з) лоткъам, и) лоаччар, к) ломма.
5) Малаг1аш да алапел дукхаг1а оазаш йола дешаш:
а) ешап, б) истол, в) коартол, г) кагье, д) юрт, е) есарал,
ж) классера, з) лоткъам, и) лоаччар, к) ломма.

6) Малаг1аш да оазел дукхаг1а алапаш дола дешаш:
а) ешап, б) истол, в) коартол, г) кагье, д) юрт, е) есарал,
ж) классера, з) лоткъам, и) лоаччар, к) ломма.
7) Малаг1ча муг1ар т1а да еррига мукъаза оазаш к1аьда йола дешаш:
а) миинг, пелинг, маькхилг, маьнги, ча, михинг, кий.
б) топпар, тускар, мотт, бустам, ша, фата, компот.
в) луттарг, лаьтта, дилла, пилла, чайтонг, пистонг.
8) Малаг1ча муг1ар т1а да еррига мукъаза оазаш ч1оаг1а йола дешаш:
а) миинг, пелинг, маькхилг, маьнги, ча, михинг, кий.
б) топпар, тускар, мотт, бустам, ша, фата, компот.
в) луттарг, лаьтта, дилла, пилла, чайтонг, пистонг.
9) Фонетически тохкам бе укх дешашта:
Яхььяь1, яьсса1, марцхилг1.

Ловзар.
Ц1ердешаш дожарашца нийса яздара бокъонаш йовзийта.
Задани: дера дожареи хотталура дожареи оттаде ер дешаш: Лиза, перо, Салман, казначей, къоано, письмо, Яндиев(а).
 
Ловзар.
Эрсий меттацара хьаийца ц1ердешаш мишта язде деза?
Задани: Тхоай совхоза беша оаха д1абег1ар 1ажаши, хьачаши, боалаши, кхораши.
 
Ловзар.
Масса таьрахь да ц1ердешай?
Задани: Укх муг1ар т1ара ц1ердешаш цхьоален таьрахье латт, дукхален таьрахье а латта йиш я:
а) б1аргасинош, тувхараш, духьараш, чураш;
б) ког, г1анд, теник, кулг, ни1, сапа, нарс, са;
в) малх, сатем, топпар, 1алам, камаьршал;
г) къоаламаш, синош, тетрадаш, комараш.

Укх муг1ар т1ара ц1ердешаш дукхален таьрахье латт, цхьоален таьрахье а латта йиш я:
а) б1аргасинош, чураш;
б) ког, г1анд, теник, кулг, ни1, сапа, нарс, са;
в) малх, сатем, топпар, 1алам, камаьршал;
г) къоаламаш, синош, тетрадаш, комараш.
Укх муг1ар т1ара ц1ердешаш цхьоален таьрахье хилац:
а) б1аргасинош, тувхараш, духьараш, чураш;
б) ког, г1анд, теник, кулг, ни1, сапа, нарс, са;
в) малх, сатем, топпар, 1алам, камаьршал;
г) къоаламаш, синош, тетрадаш, комараш.
Укх муг1ар т1ара ц1ердешаш дукхален таьрахье хилац:
а) б1аргасинош, тувхараш, духьараш, чураш;
б) ког, г1анд, теник, кулг, ни1, сапа, нарс, са;
в) малх, сатем, топпар, 1алам, камаьршал;
г) къоаламаш, синош, тетрадаш, комараш.

Ловзар.
Ц1ердешай грамматически классех дувца.
Задани: Укх муг1ар т1ара ц1ердешаш ма1ача наьха классе да:
а) да, во1, воша, шуча, мохча, даь-да, воти;
б) нана, йиша, нус, даь-нана, йо1, даьци, наьци;
в) истол, к1ориг, корта, ябакх, сигале, морх.
Укх муг1ар т1ара ц1ердешаш кхалнаьха классе да:
а) да, во1, воша, шуча, мохча, даь-да, воти;
б) нана, йиша, нус, даь-нана, йо1, даьци, наьци;
в) истол, к1ориг, корта, ябакх, сигале, морх.
Укх муг1ар т1ара ц1ердешаш кхыча х1амай классе да:
а) да, во1, воша, шуча, мохча, даь-да, воти;
б) нана, йиша, нус, даь-нана, йо1, даьци, наьци;
в) истол, к1ориг, корта, ябакх, сигале, морх.

Малаг1ча муг1ар т1ара ц1ердешаш да кхыча х1амай йиълаг1ча классе чудоаг1араш?
а) Даьхе, рузкъа, машар, дог1а
б) бер, нув, г1айба, мотт
в) дешархо, школа, тетрадь
г) к1аьнк, да, воша, во1.

Къамаьла доакъой г1ала
Х1ара командо хьахорж карточкаш-заданеш. (Цхьан минута уйла а йий жоп лу хаттара).
1) Сенах оал ц1ердош?
2) Сенах оал белгалдош?
3) Сенах оал хандош?
4) Сенах оал таьрахьдош?
5) Сенах оал куцдош?
6) Сенах оал деепричасти?
7) Сенах оал причасти?
8) Сенах оал ц1ерметтдош?
9) Сенах оал дакъилг?
10) Сенах оал дешт1ехье?
11) Сенах оал хоттарг?
12) Сенах оал айдардош?