Татар халык иҗаты

  • ppt
  • 16.02.2025
Публикация на сайте для учителей

Публикация педагогических разработок

Бесплатное участие. Свидетельство автора сразу.
Мгновенные 10 документов в портфолио.

Иконка файла материала мастер класс Зиганшина Л Наиловна.ppt

Исәнмесез, хәерле көн, балалар!

БЕЗНЕҢ УЕН

Алыхк звыа тҗаиы

Халык авыз иҗаты

“Мин, мәсәлән, халык иҗаты әсәрләрен кечкенә Нәкый булганда җыя башлаган идем. Нәкый абзый булгач та туктамадым, инде менә Нәкый бабай булгач та авыз иҗатының әле һаман да ишеткән берсен җыям”.
Н.Исәнбәт

100

Табышмаклар

Әкиятләр

Җырлар

Календарь
Йолалар

Гаилә
йолалары

Серле
сандык

Мәкальләр

50

90

150

80

50

100

90

80

150

100

50

90

150

80

90

100

150

80

50

150

100

90

50

80

90

150

80

100

50

150

80

90

100

50

Батыр бер үләр, ..........

куркак мең үләр

төймә дә бүләк.

Дөя дә бүләк,.....



.

ялкаулык боза.

Эш кешене төзәтә, ……

Кош канаты белән, кеше…..

дуслык белән көчле

бала күңеле- далада.

Ана күңеле- балада, …

Кояш

Лампа түгел – яктырта,
Мич түгел – җылыта.

Ипи түгел, су түгел,
Авыр түгел, аз түгел,
Ансыз яшәү мөмкин түгел.

Һава

Исе юк, төсе юк,
Аннан башка тормыш юк.

Су

Ак кием кигән,
Яшел чугын элгән.

Каен

Тауга менә таяксыз,
Таудан төшә аяксыз.

елан

” Борын –борын заманда, кәҗә команда, әби-бабай тумас борын, әти белән икәү генә торган чагында, бар иде, ди, бер карт белән карчык.Аларның балалары юк иде,шуңар кайгылары бик зур иде, ди..”

(Камыр Батыр)

“Борын-борын заманда булган, ди, бер хатын.Аның булган , ди, өч кызы. Бу хатын, кызларымның өсләре бөтен,тамаклары тук булсын ди-ди ,көне-төне эшләгән,ди.”

Өч кыз

«Перевод слов с русского языка на татарский.» (Участник должен выбрать ответ, назвать его. Если ответ правильный - начисляется 2 балла, если неправильный, то право ответа переходит другому участнику дается шесть понятий, которые отгадываются по очереди)
Cүзләрне рус теленнән татар теленә тәрҗемә итү

”Борын-борын заманнарда бер авылда яшәгән икән,ди, бер бабай. Бу бабайның бер кызы бер кәҗәсеннән башка бернәрсәсе дә булмаган, ди. Бик ярлы булган бу.Көннәрдән бер көнне үзенең кызын болынга кәҗәсен көтәргә җибәргән.Кыз кәҗәне көн буена болында көтеп йөргән, ди.”

Батыр әтәч

”Борын заманда яшәгән бер бабай.. Аның бер малае булган. Аталы – уллы яшиләр болар бер начар гына өйдә. Үләр алдыннан бабай малаена әйтә:
- Балам,ди, минем сиңа калдырырлык бер нәрсәм дә юк инде, тик бер башмагым гына бар. Кая барсаң да шуны калдырма, ул сиңа кирәк булыр,-ди.”

Башмак

”Төннәрдән бер төнне убырлы карчык, ниндидер явызлык эшләргә чыгып киткәндә,ишеккә йозак салырга оныткан,ди. Көлгә салган күмәчләрен дә калдырып киткән, ди. Аның чыгып китүе булган,ишекнең ачык калуын белгәч тә, Гөлчәчәк әниләренә китәргә җыена башлаган,ди.”

Гөлчәчәк

Аерылмагыз

Бонус

Ишкәкче җыры

Күбәләк

Мәтрүшкәләр

Татар халкында кышкы чорда башкарылган иң характерлы йола. Ул кояш календаре буенча иске елның тәмамлануы, яңа елның башлануы чорына туры килгән.

Нардуган.

Яз көнендә иң башлап үткәрелгән элекке иң олы йола –бәйрәм. Фарсы-таҗикча «яңа көн» дигәнне аңлата.

Нәүрүз.

Муллык һәм елның җиңел килүен теләп корбан ашы пешерү, бөтен авыл белән җыелып үткәрү.

Карга боткасы.

Татарларның традицион көнкүрешендә язгы кыр эшләре башланыр алдыннан үткәрелеп килгән иң зур һәм иң күңелле милли бәйрәм.

Сабантуй

Басулардан барлык уңыш җыелып беткәннән соң үткәрелә торган бәйрәм.

Сөмбелә

Сабыйны котлап каршы алуга, аны явыз көчләрдән саклауга, сау-сәламәт үсүен һәм киләчәге бәхетле булуын теләүгә юнәлдерелгән.

Бәби ашы

Көзләрен һәм кыш айларында авыл кызлары хуҗалары кунакка киткән өйгә җыела торган булганнар.

Аулак өй.

Көз көне кызлар җыелышып, казларны йолкыганнар, төрле уеннар уйнаганнар.

Каз өмәсе.

Кеше тормышының иң җаваплы һәм иң күркәм чоры, кешенең, гаилә корып, мөстәкыйль тормышка аяк баскан вакыты.

Өйләнешү-никах туе.

БОНУС!!!!!

Халык җырын җырларга

Мәзәкне сәхнәләштерергә.

Халык җырын җырларга

Мәзәкне сәхнәләштерергә

БОНУС!!!

Каеш

Юкә

Каен

Берёза

Имән

Чыршы

Чәчәк

Дуб

Алан

Басу

Болын

Поле

Үсенте

Орлык

Үлән

Рассада

«Перевод слов с татарского языка на русский.» (Участник (команда) должен выбрать ответ, назвать его. Если ответ правильный - начисляется 2 балла, если неправильный, то право ответа переходит другому участнику (команде), дается шесть понятий, которые отгадываются по очереди)

Полночь

Вечер

Утро

Иртә

Сутки

Неделя

Год

Тәүлек

Рань

Рассвет

День

Көн

Кукушка

Часы

Культура

Сәгать

Неделя

Месяц

Век

Атна

Вечность

Скорость

Мгновение

Мизгел

«Перевод слов с русского языка на татарский.» (без вариантов ответа) ( Для участников (команды) даются 2 темы на выбор, после чего ведущий называет слова на русском языке, без подсказки. Участник должен назвать слово на татарском языке . Если ответ правильный начисляется 3 балла, если неправильный, то право ответа переходит к другой команде ).

Темы:

Фрукты, ягоды

Овощи

Игътибарыгыз өчен рәхмәт!

Посмотрите также