ВАШЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО
О ПУБЛИКАЦИИ В СМИ И РЕЦЕНЗИЯ
бесплатно за 1 минуту
Добавить материал
Количество Ваших материалов: 0.
Авторское
свидетельство о публикации в СМИ
добавьте 1 материал
Свидетельство
о создании электронного портфолио
добавьте 5 материала
Секретный
подарок
добавьте 10 материалов
Грамота за
информатизацию образования
добавьте 12 материалов
Рецензия
на любой материал бесплатно
добавьте 15 материалов
Благодарность образовательного СМИ
за внедрение творческих и прогрессивных педаг. идей
добавьте 20 материалов
Сертификат
почетного автора образовательных и методических публикаций
добавьте 30 материалов
Почётная грамота
педагог. мастерства
за вклад в развитие образов. интернет-пространства
добавьте 40 материалов
Золотая карта
1000 руб. в год
в качестве скидки до 50% на все услуги
добавьте 50 материалов
Большой набор
для быстрого создания презентаций
добавьте 75 материалов
Риза Маней Свидетельство о публикации Рецензия
Свидетельство Скачивание доступно только автору
Баяндама такырыбы:  «Адамзаттын барін суй,  бауырым деп»

Баяндама такырыбы: «Адамзаттын барін суй, бауырым деп»

«Адамзаттың бәрін сүй, бауырым деп» Атаңның баласы болма, адамның баласы бол (Абай). І. Абай – текті ақын, данышпан ойшыл. Сөз танитын «қалың елі, қазағы» «Алтын хакім Абай» деп ардақтаған, Абай Құнанбайұлы - кең сақараның текті ақыны. «Әуелі өзіңнен асып кеткен ұл туғыз,..» деп әкесі айтқандай, тектіден туып, жасында медреседе оқыған, кейін әкесімен бірге ел ісіне араласып, «өмір мектебінде» шыңдалған. Төл мәдениеттің тұнығынан сусындап, шығыс поэзиясына таяна, орыс және еуропа мәдениетіне жақындасу арқылы қазақтың рухани ойлам шеңберіне сонылық енгізген реформатор. Шығыс пен Батыс өркениетін жетік білген, Пушкин, Гете, Шекспирмен және Декартпен сұхбаттас болып, солармен бой теңестіре тұрған ғұлама ойшыл. ІІ. Абай тағылымы - «өлмейтұғын» мұра. 1. Абай шығармаларының өміршеңдігі Адамзат ақыл-ойының, ақындығының ірі тұлғасы Абайдың тағылымы, шығармаларындағы адами қағидалары («Ақыл, қайрат, жүректі бірдей ұста», «Сабырсыз, арсыз, еріншек») мен дидактикалық ұстанымдары («Жасымда ғылым бар деп ескермедім», «Ғылым таппай мақтанба») бүгін жер бетіндегі бүкіл адамзат мәңгі сусындар рухани бұлаққа айналды. Ақынның қай туындысын алмайық, оның алтын қазығы – Адам. Нағыз Адам, толық Адам қандай болу керек деген сұраққа жауап іздейді, «Атымды Адам қойған соң, қайтіп надан болайын», «Адамды сүй, Алланың хикметін сез, не қызық бар өмірде одан басқа» - деп әрі оған жауап та береді. «Қазақтың бас ақынының» жастығы сөз бен саз өнерінің кенішінде өтті. Ол әжесінен ауызынан халық әдебиетнмен нәр алып, сал-серілердің өнерін үйренген ырғақ пен дыбыстың төл перзенті еді. Абай поэзиясының ырғақты бейнесі де дәл осындай. Бірде көшкен елдің сабырлы, салқам жүрісіндей, бірде құм төбелердің үнсіз қыбырындай тылсым, енді бір тұста қырғидың қанатының суылындай, ат тұяғының дүрсіліндей екпінді : Көлеңке жасын ұзартып, Алысты көзден жасырса. Күнді уақыт қызартып, Көкжиектен асырса... Тұлпардан тұғыр озбас шабылса да, Оған да үкі, тұмар тағылса да. Қыжыртпай мені сырттан жүре алмайды, Кім желігіп, қай шеттен қағылса да. Міне, осы жолдардан бір сілтеуінде мың түрлі серпіні бар бір қолдың, бір үнінде сан түрлі саздың әуені бар бір өңештің табы байқалады. Осынша өлең қалай шыға берген? Табиғи дарыны. Сақарадағы әрбір қыбыр, әрбір сыбыр, көріністер болашақ ұлы ақынның зерек зердесінен бірде-бір қалыс қалмай, құйыла берген. Сөйтіп ақынның келісті өлең мен философиялық трактаттар жазу тәжірибесінде осынау тамылжыған әсем әуен, төкпелеткен ақын сөздері жаңғырықсыз қала алмады. Жалпы халық құрметіне бөленген тұлғалар атына айтылған ащы сын да болды («Шортанбай, Дулат пенен Бұқар жырау,..»). Бұл ойды С.Торайғыров өлеңдерінде «Олар надан ойлауда көп адасқан, Оларды қоя алмаймыз Абаймен тең, Себебі оқымаған білімі кем!» –деп Абайдың қазақтың ой-санасындағы жаңа бағыттың бастамасы екендігін көркем сөзбен суреттей білген. Абай жастық шағында өлеңімен сусындаған Біржан сал: «Абайдай адам тумас сөзге зерек, Зейіні түпсіз дария көзің жетпес», - деп биік бағалап кеткен [8]. Сондай-ақ, «Туғанда дүние есігін ашады өлең...» деп басталатын Абай өлеңіндегі әрбір тармақтардан жақындықты, рухани туыстықты, сондай-ақ, алыстағы, шетелдік, өзге тілді, сенің тіліңе ұқсамайтын, бірақ сөз бен әуен өздеріне де жат емес жандарға деген сүйіспеншілік сезімін қалайша естімеуге болады [3].

  • Исследовательские работы
  • Администрации
  • Доп. образование детей
«Адамзаттың бәрін сүй, бауырым деп» Атаңның баласы болма, адамның баласы бол (Абай). І. Абай – текті ақын, данышпан ойшыл. Сөз танитын «қалың елі, қазағы» «Алтын хакім Абай» деп ардақтаған, Абай Құнанбайұлы - кең сақараның текті ақыны. «Әуелі өзіңнен асып кеткен ұл туғыз,..» деп әкесі айтқандай, тектіден туып, жасында медреседе оқыған, кейін әкесімен бірге ел ісіне араласып, «өмір мектебінде» шыңдалған. Төл мәдениеттің тұнығынан сусындап, шығыс поэзиясына таяна, орыс және еуропа мәдениетіне жақындасу арқылы қазақтың рухани ойлам шеңберіне сонылық енгізген реформатор. Шығыс пен Батыс өркениетін жетік білген, Пушкин, Гете, Шекспирмен және Декартпен сұхбаттас болып, солармен бой теңестіре тұрған ғұлама ойшыл. ІІ. Абай тағылымы - «өлмейтұғын» мұра. 1. Абай шығармаларының өміршеңдігі Адамзат ақыл-ойының, ақындығының ірі тұлғасы Абайдың тағылымы, шығармаларындағы адами қағидалары («Ақыл, қайрат, жүректі бірдей ұста», «Сабырсыз, арсыз, еріншек») мен дидактикалық ұстанымдары («Жасымда ғылым бар деп ескермедім», «Ғылым таппай мақтанба») бүгін жер бетіндегі бүкіл адамзат мәңгі сусындар рухани бұлаққа айналды. Ақынның қай туындысын алмайық, оның алтын қазығы – Адам. Нағыз Адам, толық Адам қандай болу керек деген сұраққа жауап іздейді, «Атымды Адам қойған соң, қайтіп надан болайын», «Адамды сүй, Алланың хикметін сез, не қызық бар өмірде одан басқа» - деп әрі оған жауап та береді. «Қазақтың бас ақынының» жастығы сөз бен саз өнерінің кенішінде өтті. Ол әжесінен ауызынан халық әдебиетнмен нәр алып, сал-серілердің өнерін үйренген ырғақ пен дыбыстың төл перзенті еді. Абай поэзиясының ырғақты бейнесі де дәл осындай. Бірде көшкен елдің сабырлы, салқам жүрісіндей, бірде құм төбелердің үнсіз қыбырындай тылсым, енді бір тұста қырғидың қанатының суылындай, ат тұяғының дүрсіліндей екпінді : Көлеңке жасын ұзартып, Алысты көзден жасырса. Күнді уақыт қызартып, Көкжиектен асырса... Тұлпардан тұғыр озбас шабылса да, Оған да үкі, тұмар тағылса да. Қыжыртпай мені сырттан жүре алмайды, Кім желігіп, қай шеттен қағылса да. Міне, осы жолдардан бір сілтеуінде мың түрлі серпіні бар бір қолдың, бір үнінде сан түрлі саздың әуені бар бір өңештің табы байқалады. Осынша өлең қалай шыға берген? Табиғи дарыны. Сақарадағы әрбір қыбыр, әрбір сыбыр, көріністер болашақ ұлы ақынның зерек зердесінен бірде-бір қалыс қалмай, құйыла берген. Сөйтіп ақынның келісті өлең мен философиялық трактаттар жазу тәжірибесінде осынау тамылжыған әсем әуен, төкпелеткен ақын сөздері жаңғырықсыз қала алмады. Жалпы халық құрметіне бөленген тұлғалар атына айтылған ащы сын да болды («Шортанбай, Дулат пенен Бұқар жырау,..»). Бұл ойды С.Торайғыров өлеңдерінде «Олар надан ойлауда көп адасқан, Оларды қоя алмаймыз Абаймен тең, Себебі оқымаған білімі кем!» –деп Абайдың қазақтың ой-санасындағы жаңа бағыттың бастамасы екендігін көркем сөзбен суреттей білген. Абай жастық шағында өлеңімен сусындаған Біржан сал: «Абайдай адам тумас сөзге зерек, Зейіні түпсіз дария көзің жетпес», - деп биік бағалап кеткен [8]. Сондай-ақ, «Туғанда дүние есігін ашады өлең...» деп басталатын Абай өлеңіндегі әрбір тармақтардан жақындықты, рухани туыстықты, сондай-ақ, алыстағы, шетелдік, өзге тілді, сенің тіліңе ұқсамайтын, бірақ сөз бен әуен өздеріне де жат емес жандарға деген сүйіспеншілік сезімін қалайша естімеуге болады [3].
Медианары для учителей с выдачей свидетельства